05 09

Ol 5 de setèmber l'è 'l 248 ( 249 si l'an al è biseest ) dé de l'an del calendare gregorià; manca 118 dé a finí l'an.


Ul 5 de setèmber al è ul dí da pòost 248 ( 249 si l'an al è biseest ) dal an dal calendari gregurian; i manca 118 dí a finí l'an.

SET
1 2 3 4 5 6 7
8 9 10 11 12 13 14
15 16 17 18 19 20 21
22 23 24 25 26 27 28
29 30
Tücc i dí


  • 476 - Cröda 'na ólta per töte l'Impér Romà de Ucidènt: Romolo Augusto, ciamàt apò "Augustolo", el vé sbatìt zó de Odoacre, re dei Longobàrdi
  • 1395 - Gian Galeazzo Visconti l'è 'nvestìt del tìtol de Düca de l'imperadùr Venceslao. Nas el Dücàt de Milà, entità statàl che la dürarà 'nfìna al 1797.
  • 1836 - Sam Houston el vé iligìt a prim presidènt de la Repüblica del Texas
  • 1839 - En Cina s•ciòpa la prìma guèra de l'òpio
  • 1877 - Guère indiàne: el càpo de i Sioux Oglala, Ta-Sunko-Witko, (piö cunusìt en inglés come Crazy Horse e 'n Italià Cavallo Pazzo), el vé copàt a baionetàde de 'n soldàt americà, dòpe de ìga upunìt rezistènsa al cunfinamènt a Fort Robinson, endèl Nebraska
  • 1914 - Prima guèra mondiàl: Àmbia la Prima batàia de la Marna - a nord-est de Parigi, la 6a Armàda Franseza, del generàl Michel Joseph Maunoury, la atàca le fórse todèsche che gh'ìa dré a avansà vers la capitàl.
  • 1918 - En Rüsia vé istitusiunalizàt el terùr rós condèn decrét fimàt de Stalin.
  • 1937 - Guèra civìl spagnöla: Réza de la citadìna de Llanes
  • 1943 - Segónda guèra mondiàl: El 503° Regimènt de Paracadutìsti dei Stati Ünìcc, guidàt del Generàl Douglas MacArthur, l'òcupa Nazdab, a est de la cità portuàl de Lae, endèl nord-est de la Papua Nuova Guinea
  • 1957 - Vé püblicàt per la prìma ólta 'l romàns On the road de Jack Kerouac
  • 1970 - Guerra del Vietnam: Àmbia l'Operasiù Jefferson Glenn - La 101a Diviziù Aviotrasportàda americàna e la 1ª Diviziù de Fanterìa Sudvietnamìta, le cumìncia 'n ótra operasiù 'ndèla Pruvincia de Thua Thien (l'operasiù la fenesarà 'ndèl més de utùer del 1971)
  • 1972 - Mànaco, Germania: en comàndo de terurìsti palestinés el fa irusiù 'ndèl vilàgio ulìmpic, el còpa du componèncc de la squadra ulìmpica israeliàna e 'l na ciàpa 'n ostàgio amò nöf. El tentatìf de liberà i ostàgi de la part de le fórse de l'ùrden todèsche 'l fenés endèn bagn de sanc.
  • 1975 - A Sacramento (California), Lynette "Squeaky" Fromme, 'na seguàce de Charles Manson, la tènta de copà 'l presidènt americà Gerald Ford, ma la vé blocàda de 'n agènt dei sevìsi segrécc.
  • 1977 - Progràma Voyager: La sonda Voyager 1 dòpo 'n bris de ritàrdo la vé lanciàda
  • 1978 - Accordi di Camp David: Menachem Begin e Anwar Sadat i àmbia là 'l procès de pàce a Camp David, endèl Maryland
  • 1980 - Dèrf la galerìa stradàl del San Gotàrt (en Svìsera. L'è 'l trafóro autostradàl piö lónc del mónt condèna longhèsa de 16,918 km, de Göschenen a Airolo
  • 2001 - El procuradùr generàl del Perù, el dèrf 'na pràrica per 'na acüza de omicìdio cùtra l'ex-presidènt Alberto Fujimori
  • 2002 - 'Na auto-bomba la còpa 30 persùne a Kabul, Afghanistan, somèarès co l'obietìf de copà 'l presidènt del Afghanistan Hamid Karzai
  • 2003 - Dino Meneghin l'è 'l prìma zögadùr italià de palacanèstro a véser inserìt endèla prestigiùza Basketball Hall of Fame

1942 - Münich, Zermania: Werner Herzogh, diretur, documentalesta, atur e produtor Todèsch.


1946 - Stone Town (Zanzíbar): Farrokh Pluto Bulsara, cognossit come Freddie Mercury, cantant Britànegh component de The Queen.


Other Languages

Copyright