Kraje związkowe Niemiec

Kraje związkowe Niemiec – jednostki podziału administracyjnego najwyższego stopnia w Republice Federalnej Niemiec.

Kraje związkowe zostały wprowadzone w Niemczech republikańską konstytucją z 1919 roku, w miejsce monarchii wchodzących w skład Cesarstwa Niemieckiego[1].

Poszczególne kraje związkowe mają swoje konstytucje, własne parlamenty, władzę wykonawczą oraz sądowniczą. Same ustanawiają swoją organizację wewnętrzną[2].

Organizacja administracji krajowej jest na ogół trójszczeblowa[3]:

  • szczebel wyższy (rząd krajowy bądź minister jako organy najwyższe, a także wyższe organy administracji),
  • szczebel pośredni (prezydent rejencji)
  • szczebel niższy (starosta).
Kraje związkowe Niemiec
Flaga Herb Land Stolica Powstał w Szef rządu Miejsca w Bundesracie Powierzchnia

(km²)[4]

Liczba mieszkańców (mln)[4] liczba ludności/km²[4]
Flag of Baden-Württemberg.svg Coat of arms of Baden-Württemberg (lesser).svg Badenia-Wirtembergia Stuttgart 1949[5] Winfried Kretschmann (Zieloni) 6 35 751 10,880 304
Flag of Bavaria (lozengy).svg Bayern Wappen.svg Bawaria Monachium 1949 Markus Söder (CSU) 6 70 550 12,844 182
Flag of Berlin.svg Coat of arms of Berlin.svg Berlin 1990[6] Michael Müller (SPD) 4 892 3,520 3948
Flag of Brandenburg.svg Brandenburg Wappen.svg Brandenburgia Poczdam 1990 Dietmar Woidke

(SPD)

4 29 654 2,485 84
Flag of Bremen.svg Bremen Wappen(Mittel).svg Brema Brema (de facto) 1949 Carsten Sieling (SPD) 3 420 0,671 1599
Flag of Hamburg.svg DEU Hamburg COA.svg Hamburg 1949 Peter Tschentscher (SPD) 3 755 1,787 2366
Flag of Hesse.svg Coat of arms of Hesse.svg Hesja Wiesbaden 1949 Volker Bouffier

(CDU)

5 21 115 6,176 293
Flag of Mecklenburg-Western Pomerania.svg Coat of arms of Mecklenburg-Western Pomerania (great).svg Meklemburgia-Pomorze Przednie Schwerin 1990 Manuela Schwesig

(SPD)

3 23 212 1,612 69
Flag of Lower Saxony.svg Coat of arms of Lower Saxony.svg Dolna Saksonia Hanower 1949 Stephan Weil (SPD) 6 47 593 7,927 167
Flag of North Rhine-Westphalia.svg Coat of arms of North Rhine-Westfalia.svg Nadrenia Północna-Westfalia Düsseldorf 1949 Armin Laschet

(CDU)

6 34 113 17,866 524
Flag of Rhineland-Palatinate.svg Coat of arms of Rhineland-Palatinate.svg Nadrenia-Palatynat Moguncja 1949 Malu Dreyer

(SPD)

4 19 854 4,053 204
Flag of Saarland.svg Wappen des Saarlands.svg Saara Saarbrücken 1957 Tobias Hans (CDU) 3 2567 0,996 388
Flag of Saxony.svg Coat of arms of Saxony.svg Saksonia Drezno 1990 Michael Kretschmer

(CDU)

4 18 449 4,085 221
Flag of Saxony-Anhalt.svg Wappen Sachsen-Anhalt.svg Saksonia-Anhalt Magdeburg 1990 Reiner Haseloff

(CDU)

4 20 452 2,245 110
Flag of Schleswig-Holstein.svg DEU Schleswig-Holstein COA.svg Szlezwik-Holsztyn Kilonia 1949 Daniel Günther (CDU) 4 15 802 2,859 181
Flag of Thuringia.svg Coat of arms of Thuringia.svg Turyngia Erfurt 1990 Bodo Ramelow

(Die Linke)

4 16 202 2,171 134
Flag of Germany.svg Coat of arms of Germany.svg Niemcy Berlin Angela Merkel

(CDU)

357 386 82,176 230
Republika Weimarska

Republika Weimarska

W latach 1920–1929 państwo składało się z 18 krajów związkowych, których korzenie wywodzą się z czasów Cesarstwa Niemieckiego. Jedynie kraj związkowy Turyngia został utworzony w 1920 r. W 1934 r., za rządów Adolfa Hitlera, z krajów związkowych Mecklenburg-Schwerin i Mecklenburg-Strelitz utworzono jeden kraj związkowy Meklemburgia. W 1937 r. Lubeka stała się częścią Prus.

Podział administracyjny w 1925
Kraj Powierz-
chnia
(km²)
Liczba
mieszk.
Gęstość
zaludnienia
Stolica
Anhalt 2 313,58 351 045 143 Dessau
Badenia 15 069,87 2 312 500 153 Karlsruhe
Bawaria 75 996,47 7 379 600 97 Monachium
Brunszwik 3 672,05 501 875 137 Brunszwik
Brema 257,32 338 846 1322 Brema
Hamburg 415,26 1 132 523 2775 Hamburg
Hesja 7 691,93 1 347 279 167 Darmstadt
Lippe 1 215,16 163 648 135 Detmold
Lubeka 297,71 127 971 430 Lubeka
Meklemburgia-Schwerin 13 126,92 674 045 51 Schwerin
Meklemburgia-Strelitz 2 929,50 110 269 38 Neustrelitz
Oldenburg 6 423,98 545 172 85 Oldenburg
Prusy 292 695,36 38 175 986 130 Berlin
Saksonia 14 986,31 4 992 320 333 Drezno
Schaumburg-Lippe 340,30 48 046 141 Bückeburg
Turyngia 11 176,78 1 607 329 137 Weimar
Waldeck ? ? ? Waldeck
Wirtembergia 19 507,63 2 580 235 132 Stuttgart
Saara 1 910,49 768 000 402 Saarbrücken
Republika Weimarska 468 116,13 62 410 619 134 Berlin
Porównanie granic landów z 1947 r. z landami z 1990 r. na obszarze NRD

     1945-1952

     1990

Niemiecka Republika Demokratyczna

Do 1952 r. Niemiecka Republika Demokratyczna (NRD) podzielona była na 5 krajów związkowych:

Po zjednoczeniu Niemiec (1990) na obszarze byłej Niemieckiej Republiki Demokratycznej ponownie utworzono 5 krajów związkowych, natomiast Berlin Zachodni włączono do Berlina (stolicy byłej NRD) i utworzono Berlin, miasto na prawach kraju związkowego.


Copyright