Serie A

Serie A
Soccerball current event.svg 2020/2021
Państwo Włochy
Dyscyplina piłka nożna
Organizator rozgrywek Lega Serie A
Data założenia 1929
Założyciel Włoski Związek Piłki Nożnej
Rozgrywki
Liczba drużyn 20
Zwycięzca Mistrz Włoch
Niższy poziom ligowy Serie B
Puchary Puchar Włoch,
Superpuchar Włoch
Zwycięzcy
Pierwszy zwycięzca Genoa CFC (1898)
Obecny zwycięzca Inter Mediolan (2020/2021)
Najwięcej zwycięstw Juventus F.C. (36)
Strona internetowa

Serie A [ˈseːrje a] – najwyższa w hierarchii klasa męskich ligowych rozgrywek piłkarskich we Włoszech, będąca jednocześnie najwyższym szczeblem centralnym (I poziom ligowy), utworzona w 1929 roku i zarządzana przez Lega Nazionale Profesionisti Serie A (do 2010 Lega Calcio), a wcześniej przez Włoski Związek Piłki Nożnej (FIGC). Zmagania w jej ramach toczą się cyklicznie (co sezon) i przeznaczone są dla 20 najlepszych krajowych klubów piłkarskich. Jej triumfator zostaje Mistrzem Włoch, zaś najsłabsze drużyny są relegowane do Serie B (II ligi włoskiej).

Mistrzostwa Włoch w piłce nożnej rozgrywane są od 1898 roku. Niejednokrotnie zmieniał się format rozgrywek. W 1929 została założona Serie A, rozgrywki której wystartowały po raz pierwszy w sezonie 1929/30[1].

Obecny format ligi zakładający brak podziału na grupy obowiązuje od sezonu 1929/30. Po przerwie spowodowanej działaniami wojennymi, w roku 1945/46 rozegrany został sezon przejściowy, w którym wzięło udział 8 drużyn. Od sezonu 1946/47 reaktywowano obecną formułę rozgrywek.

Rozgrywki składają się z 38 kolejek spotkań rozgrywanych pomiędzy drużynami systemem kołowym. Każda para drużyn rozgrywa ze sobą dwa mecze – jeden w roli gospodarza, drugi jako goście. Od sezonu 2004/05 w lidze występuje 20 zespołów. W przeszłości liczba ta wynosiła 16 oraz 18. Drużyna zwycięska za wygrany mecz otrzymuje 3 punkty (do sezonu 1993/94 2 punkty), 1 za remis oraz 0 za porażkę.

Zajęcie pierwszego miejsca po ostatniej kolejce spotkań oznacza zdobycie tytułu Mistrzów Włoch w piłce nożnej. Dodatkowo, zwycięska drużyna premiowana jest możliwością umieszczenia na swoim trykocie tarczy Scudetto. Mistrz Włoch, podobnie jak drużyna z drugiego i trzeciego miejsca zdobywa prawo gry w Lidze Mistrzów UEFA. Czwarta drużyna zdobywa prawo uczestniczenia w fazie Play-off Ligi Mistrzów. Piąta oraz szósta drużyna zdobywają możliwość gry w Lidze Europy UEFA. Również zwycięzca Pucharu Włoch startuje w fazie grupowej Lidze Europy lub, w przypadku, w którym zdobywca krajowego pucharu zajmie miejsce w czołowej czwórce ligi – możliwość gry w eliminacjach do Ligi Europy otrzymuje również siódma drużyna klasyfikacji końcowej. Zajęcie 2 ostatnich miejsc wiąże się ze spadkiem drużyn do Serie B. Trzeci zespół od końca, po zakończeniu rozgrywek rozgrywa mecze barażowe z trzecim zespołem Serie B o pozostanie w lidze.

W przypadku zdobycia tej samej liczby punktów, klasyfikacja końcowa ustalana jest w oparciu o wynik dwumeczu pomiędzy drużynami, w następnej kolejności w przypadku remisu – różnicą bramek w pojedynku bezpośrednim, następnie ogólnym bilansem bramkowym osiągniętym w sezonie, większą liczbą bramek zdobytych oraz w ostateczności losowaniem.

W sezonie następującym po sezonie wygranym przez daną drużynę, ma ona prawo występowania w koszulkach udekorowanym tarczą, (wł. Scudetto) czyli symbolem posiadania tytułu Mistrza Włoch. Tradycja ta sięga swoją historią do sezonu 1924/25, kiedy to po raz pierwszy na swoich koszulkach umieścili ją mistrzowie z Genoa CFC. Od sezonu 1960/61 zwycięski klub premiowany jest również Pucharem Mistrza Włoch, oficjalnym trofeum Serie A.

W roku 1958 związany z Juventusem F.C. Umberto Agnelli, zdecydował, iż jego klub uczci zdobycie dziesiątego w historii mistrzostwa Włoch poprzez umieszczenie ponad herbem symbolicznej złotej, 5-ramiennej gwiazdy. Juventus był pierwszą drużyną europejską która zdecydowała się celebrować zdobycie jubileuszowego tytułu mistrzów. Tradycja ta przyjęła się zarówno we Włoszech, jak i w innych krajach. Wzorem klubu z Turynu swoje dziesiąte mistrzostwo uczciły również Milan oraz Inter.

Aktualnie trzy drużyny posiadają prawo umieszczania gwiazdy nad herbem

Uczestnicy poprzedniej edycji
JUV Juventus Simple gold crown.svg Turyn 1
INT Inter Mediolan Mediolan 2
ATA Atalanta Bergamo 3
LAZ Lazio Rzym 4
ROM Roma Rzym 5
MIL Milan Mediolan 6
NAP Napoli Simple gold cup.svg Neapol 7
SAS Sassuolo Sassuolo 8
VER Verona Werona 9
FIO Fiorentina Florencja 10
PAR Parma Parma 11
BOL Bologna Bolonia 12
UDI Udinese Udine 13
CAG Cagliari Cagliari 14
SAM Sampdoria Genua 15
TOR Torino Turyn 16
GEN Genoa Genua 17
Aiga downarrow inv.svg  Spadek z Serie A 2019/2020
LCE Lecce Lecce 18
BRE Brescia Brescia 19
SPA SPAL Ferrara 20
Aiga uparrow inv.svg Awans z Serie B 2019/2020
BNV Benevento Benevento 1
CRO Crotone Crotone 2
po barażach
SPE Spezia La Spezia 3

Oznaczenia:

  • kolumna pierwsza – skróty nazw drużyn,
  • kolumna trzecia – siedziba klubu,
  • kolumna czwarta – miejsce zajęte w poprzednim sezonie.

Tabela medalowa

Mistrzostwo Włoch zostało do tej pory zdobyte przez 16 różnych drużyn. 12 z nich zostało mistrzami od wprowadzenia obecnych zasad rozgrywek od sezonu 1929/30.

Stan na koniec sezonu 2019/2020.

Drużyna Mistrzostwa Włoch w piłce nożnej Serie A
Gold medal with cup.svg Silver medal with cup.svg Bronze medal with cup.svg Podium(%) Liczba sezonów
Juventus F.C. 36 21 11 34 18 10 71% 87
Inter Mediolan 18 15 14 16 15 14 51% 88
AC Milan 18 14 18 15 13 18 53% 86
Genoa CFC 9 4 2 0 1 1 4% 53
FC Torino 7 7 7 6 4 7 21% 76
FC Bologna 7 4 3 5 3 3 15% 73
Pro Vercelli 7 1 0 0 0 0 0% 6
AS Roma 3 14 7 3 14 7 28% 87
SSC Napoli 2 8 10 2 8 10 27% 74
S.S. Lazio 2 6 7 2 3 7 16% 77
ACF Fiorentina 2 5 6 2 5 6 16% 82
Cagliari Calcio 1 1 0 1 1 0 5% 40
UC Sampdoria 1 0 1 1 0 1 3% 63
AS Casale 1 0 0 0 0 0 0% 4
Hellas Verona 1 0 0 1 0 0 3% 29
Spezia Calcio 1 0 0 0 0 0 0% 0
U.S.D. Novese 1 0 0 0 0 0 0% 0
US Milanese 0 2 1 0 0 0 0% 0
Alba Roma 0 2 0 0 0 0 0% 0
AS Livorno 0 2 0 0 1 0 6% 18
Internazionale Turyn 0 2 0 0 0 0 0% 0
Vicenza Calcio 0 2 0 0 1 0 3% 30
AC Parma 0 1 2 0 1 2 12% 26
AC Wenecja 0 1 1 0 0 1 8% 12
Udinese Calcio 0 1 2 0 1 2 6% 47
FC Torinese 0 1 0 0 0 0 0% 0
Fortitudo Rzym 0 1 0 0 0 0 0% 0
Ginnastica Sampierdarenese 0 1 0 0 0 0 0% 3
Perugia Calcio 0 1 0 0 0 0 0% 13
Pisa Calcio 0 1 0 0 0 0 0% 7
Savoia Calcio 0 1 0 0 0 0 0% 0
Atalanta BC 0 0 2 0 0 2 3% 59
SG Andrea Doria 0 0 2 0 0 0 0% 0
Alessandria Calcio 0 0 1 0 0 0 0% 13
Calcio Padova 0 0 1 0 0 1 6% 16
FC Modena 0 0 1 0 0 1 8% 13

Najwięcej meczów

Stan na 21.4.2021.

Piłkarze z największą liczbą meczów w Serie A [2]
l.p. Gracz Liczba meczów Klub Lata gry
1. Włochy Gianluigi Buffon 656 Parma, Juventus F.C. 1995–2018,

2019–

2. Włochy Paolo Maldini 647 A.C. Milan 1985–2009
3. Włochy Francesco Totti 619 AS Roma 1992–2017
4. Argentyna Javier Zanetti 615 Internazionale 1995–2014
5. Włochy Gianluca Pagliuca 592 UC Sampdoria, Internazionale, Bologna FC, Ascoli 1987–2007
6. Włochy Dino Zoff 570 Udinese Calcio, Mantova, SSC Napoli, Juventus F.C. 1961–1983
7. Włochy Pietro Vierchowod 562 Como, ACF Fiorentina, AS Roma, UC Sampdoria, Juventus F.C., A.C. Milan, Piacenza 1980–2000
8. Włochy Roberto Mancini 541 Bologna FC, UC Sampdoria, S.S. Lazio 1981–2001
9. Włochy Silvio Piola 537 Pro Vercelli, S.S. Lazio, Juventus F.C., Novara 1929–1954
10. Włochy Enrico Albertosi 532 ACF Fiorentina, Cagliari Calcio, A.C. Milan 1958–1980

Najlepsi strzelcy

Stan na 20 maja 2017.

Maj 2004: radość kibiców Milanu na Piazza del Duomo z okazji zdobycia 17. mistrzostwa Włoch.
Graffiti na jednym z rzymskich domów przedstawiające Francesca Tottiego, stworzone po zdobyciu przez AS Roma mistrzowskiego tytułu w sezonie 2000/ 2001.

Lata

Stacja telewizyjna Źródło
1996 - 2012
2013 - 2015[4]
Canal+ [5] [6]
2007 - 2010 Polsat Sport[7] [8]
2012 - 2015[4] nSport [9]
2013 - 2015 Orange Sport [6]
2015 - 2021 Eleven Sports [10]

Copyright